Htfukiy

Lóuþræll
Ástand stofns
Í fullu fjöri
Vísindaleg flokkun
Ríki: Dýraríki (Animalia) Fylking: Seildýr (Chordata) Flokkur: Fuglar (Aves) Ættbálkur: Strandfuglar (Charadriiformes) Ætt: Snípuætt (Scolopacidae) Ættkvísl: Calidris Tegund: C. alpina
Tvínefni
Calidris alpina (Linnaeus, 1758)
Ferðir hinna ýmsu hópa lóuþræla frá vetarstöðum til varpstöðva og helstu aðsetur í Evrópu
Undirtegundir
Erolia alpina Pelidna alpina

Lóuþræll (fræðiheiti Calidris alpina) er lítill vaðfugl af snípuætt. Íslensk nafn sitt dregur hann af því að elta varpsvæði heiðlóunar.^[1]

Útbreiðsla[breyta | breyta frumkóða]

Lóuþræll í varpbúningi með sinn áberandi rauðbrúna lit og svartan blettinn á kviðnum

Hann verpir á Norðurslóðum og norðlægum slóðum. Fuglar sem verpa í Norður-Evrópu og Asíu eru farfuglar sem fljúga langa leið til vetrarstöðva í Afríku, Suðaustur-Asíu og Miðausturlanda. Fuglar sem verpa í Alaska og Kanada ferðast stutta vegalengt til Kyrrahafs- og Atlantshafsstranda Norður-Ameríku þrátt fyrir að þeir sem verpa í Norður-Alaska séu á veturna í Asíu.

Einkenni[breyta | breyta frumkóða]

Lengd: 17 – 21 cm. | Þyngd: 50 - 100 gr. | Vænghaf: 32 – 36 cm.

Lóuþræll í daufum gráum vetrarbúningi sínum í Egiptalandi

Lóuþrællinn er oftast með algengustu vaðfuglum þar sem hann verpir og hefur vetursetu og er því oft notaður til viðmiðunar fyrir aðra vaðfugla. Hann er álíka stór og starri, en gildari og með þykkri gogg.

Fullorðin fugl í varpbúningi er með áberandi svartan blett á kviðnum sem engin annar vaðfugl af svipaðri stærð hefur. Þeir eru skellóttir, rauðbrúnar, hvítar og svartar, ofan á höfði niður á bringu, á baki og ofan á vængjum. Hvítir undir vængjum og á maga, utan ánuðurnefndan svartan blett á kviðnum um varptímann. Fæturnir og örlítið niðursveigður goggurinn eru svartir. Stundum má þó sjá einhvern litarmun í rauðbrúna litnum sem og lengd á gogg eftir undirtegundum á hinum ýmsu stöðum þar sem þeir lifa í heiminum. Kynin eru eins nema að kvenfuglarnir hafa lengri gogg en karlfuglarnir. Ungir fuglar eru brúnir með tvö vafflaga hvítar rákir á bakinu. Á vetrum eru þeir oftast litminni, að mestu gráir að ofan en hvítir að neðan.

Fæða[breyta | breyta frumkóða]

Hópur lóuþræla í hópflugi

Lóuþrælar mynda oftast stóra flokka á vetrarstöðvum sínum á leirum eða sandströndum og má sjá stóra hópa fljúga í samhæfðu flugi milli áningarstaða á leið sinni til vetrarstöðva. Lóuþrællinn notar það sem kalla má „saumavéla“ matvenjur, það er fer um leirur, sem eru hanns kjörlendi, og með randi um þær og stöðugu kroppi í leirinn (eins og saumavél) tínir hann upp smádýr af nokkurnvegin hvaða sort sem hann finnur, hverskonar lindýr, skordýr, skeldýr, orma og krabbadýr.

Varp[breyta | breyta frumkóða]

Hreiður lóuþrælsins er bara grunn laut fóðruð með gróðri sem hann finnur yfirleitt stað innan um þéttan gróður í mýrlendi. Egginn eru oftast fjögur og liggja bæði kynin á þeim. Ungarnir eru fljótt tilbúnir til að yfirgefa hreiðrið þót þeir klekist út tiltölulega snemma og eru orðnir fleygir um þrem vikum seinna. Karlfuglinn sinnir oftast ungunum einn enda yfirgefa kvenfuglarnir hreiðrið strax og jafnvel varpstöðvarnar fljótlega eftir að eggin hafa klaks út.

Tilvísanir[breyta | breyta frumkóða]

Heimildir[breyta | breyta frumkóða]

 

Wikiorðabókin er með skilgreiningu á orðinu

Lóuþræll

 

Wikimedia Commons er með margmiðlunarefni sem tengist

lóuþræl

 

Wikilífverur eru með efni sem tengist

lóuþræl

Fyrirmynd greinarinnar var „Dunlin“ á ensku útgáfu Wikipedia. Sótt 3. mars 2013.